Menu Content/Inhalt

W dniu 25 czerwca 1961 roku na zakończenie XXX Jubileuszowych Międzynarodowych Targów Poznańskich odbyły się w Poznaniu trzecie zawody balonów wolnych o puchar przechodni Międzynarodowych Targów Poznańskich, zorganizowane przez Aeroklub Poznański.


Do zawodów balonowych zgłoszono w klasie konkursowej następujące balony:
- balon „Poznań”         – Aeroklub Poznański,
- balon „Katowice”       - Aeroklub Śląski,
- balon „Warszawa”       - Aeroklub Warszawski,
- balon „Syrena”         - Aeroklub Warszawski    poza konkursem.


W porozumieniu z organizatorami i na podstawie zezwolenia Ministerstwa Łączności Nr PP-320 z dnia 29 maja 1961 roku Zarząd Oddziału Poznańskiego Polskiego Związku Filatelistów zorganizował pocztę balonową.


W związku z tym wydano, zgodnie z zezwoleniem Urzędu Spraw Wewnętrznych  Prezydium Rady Narodowej m. Poznania Nr USW.II.35/14/61 z dnia 22 maja 1961 r., następujące druki:
1) Nalepki „Przesyłka Balonowa” o nominalnej wartości 2 zł przedstawiające sylwetkę balonu:
a) dla balonu „Poznań” – w kolorze niebieskim, a napisy „Poznań” 1961, XXX i znak MTP – w kolorze wiśniowym, nakład 6080 sztuk ( 304 arkusików po 20 sztuk) perforowanych,
b) dla balonu „Katowice” – w kolorze zielonym, a napisy „Katowice” 1961, XXX i znak MTP – w kolorze pomarańczowym, nakład 6080 sztuk (304 arkusiki po 20 szt) perforowanych,
c) dla balonu „Warszawa” – w kolorze wiśniowym, a napisy „Warszawa” 1961, XXX i znak MTP – w kolorze niebieskim, nakład 6020 sztuk(301 arkusików po 20 sztuk) perforowanych,
d) dla balonu „Syrena” – w kolorze pomarańczowym, a napisy „Syrena” 1961, XXX i znak MTP – w kolorze zielonym, nakład 5960 sztuk (298 arkusików po 20 sztuk) perforowanych.
Nalepki wydrukowano sposobem typograficznym na papierze białym bezdrzewnym III klasy satynowym i gumowanym, formatu A-5, w arkusikach po 20 sztuk. Na marginesie górnym arkusika umieszczono napis: „Zawody Balonowe o Puchar MTP Poznań 1961”., a na marginesie dolnym: „P.Z.F. Oddział Poznański”. Na prawym marginesie przy poszczególnych rzędach nalepek napisy „5 sztuk, 10 sztuk, 15 sztuk, 20 sztuk”, a na lewym „10 zł, 20 zł, 30 zł, 40 zł”. Arkusiki po wydrukowaniu perforowano liniowo. Powstałą w czasie druku nalepek makulaturę i próby w ilości 29 arkusików oraz 5 klisz cynkowych, Oddział Poznański PZF przekazał do Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu.


2) Koperty białe o nakładzie 8000 sztuk z wydrukowaną na stronie adresowej w lewym dolnym narożniku winietką z sylwetkami czterech balonów w locie, znakiem XXX MTP i Wystawy Intermess II – w kolorze szarym oraz napisem „Zawody Balonowe o Puchar M.T.P. Poznań, 25.VI.1961 rok, PZF – Poznań” – w kolorze czerwonym.


3) Pocztówki białe o nakładzie 4000 sztuk z identycznym nadrukiem na stronie adresowej jak na kopertach.


W myśl zarządzenia Dyrekcji Okręgu Poczty i Telekomunikacji w Poznaniu Nr PP 2/61 z dnia 5.VI.61 do przewozu pocztą balonową zostały dopuszczone ekspresowe listy i kartki zwykłe, adresowane do odbiorców w kraju lub za granicą, opłacone znaczkami pocztowymi według stawek taryfowych i opatrzone specjalnymi nalepkami z nadrukiem „Przesyłka Balonowa 1961” wartości 2 zł wydanymi przez Oddział Poznański PZF.


Przesyłki do przewozu pocztą balonową nadawano w Urzędzie Pocztowo-Telekomunikacyjnym Poznań 9 do dnia 22.VI.61. Ostemplowano je datownikami XXX Międzynarodowych Targów Poznańskich i datownikiem propagandowym Międzynarodowej Wystawy Filatelistycznej Miast Targowych „Intermess II – Poznań 1961” (dla każdego balonu inny datownik). Nalepki „Przesyłka Balonowa” unieważniano specjalnym kasownikiem kauczukowym w kształcie rombu z sylwetką balonu i napisem „zawody Balonowe o Puchar M.T.P. – Poznań 25.VI.1961” tuszem fioletowym. Na przesyłkach przewożonych przez poszczególne balony umieszczano odciski kauczukowych stempli w kolorze zielonym z jednowierszowym napisem „Przewieziono balonem „Poznań”, „Katowice”, „Warszawa”, „Syrena”.
Wszystkie przewiezione przesyłki ponumerowano numeratorem.


Ogółem przewieziono 16148 sztuk przesyłek w tym:
balonem „Poznań”        -  4099,
balonem „Katowice”       -  4005,
balonem „Warszawa”     -  4025,
balonem „Syrena”         -  4019.


Do zawodów o puchar MTP wystartowały wszystkie balony w dniu 25.VI.61, między godziną 5,00 a 5,30 z boiska sportowego Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego w Poznaniu zabierając worki z pocztą balonową.


Zgodnie z regulaminem zawodów wszystkie balony wylądowały o godzinie 9,00 rano.


Balon „Poznań”, pilotowany przez inż. Zbigniewa Laszkiewicza oraz obsługę Hieronima Kosmowskiego i Zdzisława Kunsmanna, wylądował w Zdunach koło Łowicza przelatując 192 km i zajmując II miejsce. Worek z pocztą balonową dostarczono do Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego Zduny k/Łowicza, skąd po ostemplowaniu datą 26.VI.61. wysłano je jako przesyłki ekspresowe w dalszą drogę pocztą.


Balon „Katowice”, pilotowany przez Floriana Musioła oraz obsługę Józefa Zycha i Edwarda Gaidę, wylądował w Bocheniu koło Łowicza przelatując 191 km i zajmując III miejsce. Worek z pocztą balonową został dostarczony do Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego Bocheń, skąd po ostemplowaniu przesyłek datą 25.VI.61. wysłano je jako przesyłki ekspresowe w dalszą drogę pocztą.


Balon „Warszawa”, pilotowany przez inż. Sławomira Makaruka oraz obsługę inż. Stanisława Mosicę i inż. Jana Gawędzkiego, wylądował w Sobocie koło Łowicza, przelatując 192 km i zajmując I miejsce. Worek z pocztą balonową dostarczono do Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego Bielawy, który zamiast ostemplować przesyłki zgodnie z instrukcją Ministerstwa Łączności, wysłał worek z całą pocztą balonową ambulansem pocztowym do Urzędu Pocztowego Warszawa 2, skąd po ostemplowaniu przesyłek datą 26 lub 27.VI.61. wysłano je jako przesyłki ekspresowe w dalszą drogę pocztą.


Balon „Syrena”, pilotowany przez Janusza Krasickiego , wylądował w okolicy Koła przelatując 127 km. Worek z pocztą balonową dostarczono do Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego Koło, skąd po ostemplowaniu przesyłek datą 25.VI.61  wysłano je jako przesyłki ekspresowe w dalszą drogę pocztą.

arkusik poznan

arkusik katowice

arkusik warszawa

arkusik syrena

Stosowano stemple pocztowe dla poszczególnych balonów -

Poznań:

-ZDUNY K.ŁOWICZA 26-6 61-7 * b "

Katowice:

-BOCHEŃ 25.-6.61.11 * b *

-BOCHEŃ 25.-6.61.11 * h *

Warszawa:

-WARSZAWA 2 27.-6.61 * Wh *

-WARSZAWA 2 27.-6.61.-0 * Wh *

Syrena:

-KOŁO 25.-6.61.17 * aa *

-KOŁO 25.-6.61.20 * aa *

-KOŁO 25.-6.61.24 * aa *

kartka balonu poznan

koperta balonu poznan

Przesyłka balonowa przewieziona balonem „Poznań”. Zastosowano zwykłą kopertę pocztową, na której uwidoczniono stempel nie stosowany w przesyłkach balonowych na kopertach wydanych z okazji XXX Jubileuszowych Międzynarodowych Targów Poznańskich.

koperta zwykla balonu poznan

kartka balonu katowice

koperta balonu katowice

kartka balonu warzsawa

koperta balonu warszawa

Przesyłka balonu "Syrena" z godziną "24" na stemplu odbiorczym.

kartka balonu syrena

Przesyłka balonu "Syrena" z godziną "20" na stemplu odbiorczym.

koperta balonu syrena

Znane są trzy nakłady ( odmiany ) kopert okolicznościowych :
a) napis „POZNAŃ,25.VI. 1961 ROK” , błędny napis w ramce " Expes"( szybko
zastąpiony nowym nakładem),
b) napis „POZNAŃ,25.VI. 1961 ROK” , prawidłowy napis w ramce " Expres" ,
c) w/w napis ale grubszy i inny krój liter ( charakterystyczne " y " ) oraz ......25.VI.1961 R. ( R. zamiast ROK ).

Nalepka z arkusika balonu „Poznań”   Próba pomarańczowa (dwie nazwy balonów
bez perforacji poziomej dolnej                        w jednym).

bez perforacji poziomejproba pomaranczowadruga strona proby

Przesyłka balonowa z dopłatą. Opłata „karna” pobrana prawidłowo w podwójnej wysokości. Do sporządzenia przesyłki użyto FDC wydanej 25.V.1961r., a lot odbył się 25.VI.1961 a więc miesiąc później. FDC nie miała już mocy obiegowej więc poczta uwzględniła jedynie opłatę w wys. 60 gr. Brakującą wysokość 1,90 zł ( opłata za ekspres) pobrała w podwójnej wysokości czyli 3,80 zł. Polskie koperty FDC miały ważność obiegową w ciągu trzech dni od wydania,. Gdyby ta FDC była wydana 25.VI.61 to poczta musiałaby uwzględnić prawidłową opłatę listu ekspresowego i nie mogła by pobierać dopłaty.
Filatelista sporządzający poniższe listy nie znał przepisów pocztowych oraz regulaminowych (2 nalepki) na dwóch listach. Może to miała być fantazja filatelisty.

koperta z doplata

fantazja filatelisty

Przesyłka balonu "Syrena" z godziną "17" na stemplu odbiorczym bez stempla z nazwą balonu.

211 str

Przesyłka balonu "Syrena" z godziną "17" na stemplu odbiorczym, na kopercie zwykłej.

14

Przesyłka balonu "Syrena" z godziną "17" na stemplu odbiorczym, na kopercie przygotowanej do zawodów.

15

Przesyłki balonowe z napisem: XXX Zawody Balonowe o Puchar M. T. P. / Poznań , 25.VI.1961 ROK - w ramce "expes"

Koperta balonu " Poznań".

clip 10

Koperta balonu "Syrena".

clip 11

Koperty balonu "Katowice" z jaśniejszym i ciemniejszym tłem nalepki.

clip 12

clip 9

Koperta balonu "Warszawa" z błędem  w napisie "Expres".

clip 5

Przesyłki balonowe z napisem: XXX Zawody Balonowe o Puchar M. T. P. / Poznań , 25.VI.1961 R, napis ale grubszy i inny krój liter (charakterystyczne " y " w wyrazie "Zawody") oraz ......25.VI.1961 R. ( R. zamiast ROK ).

Koperta balonu "Katowice".

clip 7

Koperta balonu "Poznań".

clip 8

Koperta balonu "Warszawa"

16

Fantazja filatelisty

13