Menu Content/Inhalt

Przy akompaniamencie orkiestr dętych oficjalnie otwarte zostały Dni Gorlic i zainaugurowane obchody 100-lecia Bitwy Gorlickiej. Gorliczanie podziwiali musztrę paradną w wykonaniu mundurowych ze Straży Granicznej w Nowym Sączu. Na rynku zaprezentowały się grupy rekonstrukcyjne, które wzięły udział w widowisku w Sękowej.

4

5

6

Bitwa pod Gorlicami uchodzi za jedną z największych, a zarazem najważniejszych bitew frontu wschodniego I wojny światowej. Natomiast Operacja Gorlicka wpłynęła w znaczący sposób na losy wojny, a w konsekwencji na możliwość odrodzenia się Państwa Polskiego.


Zabójstwo arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie 28 czerwca 1914 r. stało się bezpośrednią przyczyną wybuchu konfliktu zbrojnego. Państwa europejskie przygotowywały się do wojny już od wielu lat. Ustalony podział kontynentu na państwa wchodzące w skład tzw. Trójprzymierza i Trójporozumienia dał o sobie znać miesiąc później. 28 lipca rozpoczęła się wojna zwana przez ówczesnych Wielką, Światową lub Wszechświatową.


Program obchodów jubileuszu był przeogromny i bardzo bogaty w wydarzenia. Wspomnę tylko kilka z nich:


1. Międzynarodowa konferencja poświęcona działaniom lotnictwa wojskowego Austro-Węgier na froncie wschodnim Wielkiej Wojny, przybliżyła znaczenie lotnictwa podczas I wojny światowej oraz bitwy gorlickiej. Była także okazją do przypomnienia postaci pochodzącego z podgorlickiej Mszanki prof. Franciszka Janika – konstruktora samolotów, pilota i zwycięzcy wielu zawodów balonowych.
2. Konkursy tematyczne dotyczące 100. rocznicy bitwy pod Gorlicami były realizowane w ramach przedsięwzięcia „Rozwinąć skrzydła, pamiętając o przeszłości”. Motywami przewodnimi konkursów były ojczyzna i słowa św. Jana Pawła II: „Ojczyzna – kiedy myślę – wówczas wyrażam siebie i zakorzeniam, mówi mi o tym serce, jakby ukryta granica, która ze mnie przebiega ku innym…”.
3. Koncert artystów inspirujących się muzyką tradycyjną narodów, które brały udział w bitwie gorlickiej.
4. Konferencja naukowa obejmował różnorodne aspekty bitwy gorlickiej oraz operacji gorlicko-tarnowskiej, była mowa także o wojennych nekropoliach, w tym o ich architekturze i działaniach konserwatorskich.
5. Na cmentarzu nr 91 w Gorlicach, w miejscu wiecznego spoczynku niemal tysiąca żołnierzy, przedstawiciele różnych wyznań odmówili modlitwę ekumeniczną w intencji poległych w bitwie pod Gorlicami.
6. Przemarsz ulicami miasta oddziałów rekonstrukcji historycznej w mundurach formacji biorących udział w bitwie pod Gorlicami. Rekonstruktorom towarzyszyć będą orkiestry wojskowe z Austrii, Czech, Niemiec, Polski i Węgier.
7. Pokaz musztry paradnej w wykonaniu grup rekonstrukcji historycznej z Austrii, Niemiec, Rosji, Węgier oraz innych państw zamieszkiwanych przez narody, które brały udział w bitwie gorlickiej. Członkowie poszczególnych grup ubrani w mundury formacji uczestniczących w bitwie pod Gorlicami w 1915 roku zaprezentowali na gorlickim Rynku charakterystyczne dla reprezentowanego oddziału elementy treningu wojskowego – przemarsze, pokazy z bronią itp.
8. Orkiestra wraz z solistami zaprezentowała pieśni i piosenki patriotyczne: Warszawiankę, Marsz Pierwszej Brygady, Przybyli ułani pod okienko i wiele innych.
9. Koncert poświęcony żołnierzom poległym podczas bitwy gorlickiej i na wszystkich frontach I wojny światowej oraz ówczesnej tragedii ludności Gorlic.
10. Uczestnicy marszu przeszli na cmentarze wojenne w swoich miejscowościach, aby uczcić pamięć poległych i oddać im hołd.
11. Pokaz repliki pierwszego balonu braci Montgolfier w formie rekonstrukcji przygotowań do startu. Pokaz wykonała ekipa lotnicza w kostiumach z epoki, z towarzyszeniem rekwizytów, efektów pirotechnicznych i stylowej muzyki.

Dla mnie najistotniejszą sprawą obchodów rocznicowych była poczta balonowa. Zresztą "Gorlicka Poczta Balonowa" weszła już w stały repertuar obchodów rocznicowych. Wszystki te poczty są opisane na mojej stronie internetowej, a poniżej przedstawię kilka walorów z wcześniejszych obchodów, a które to nie są umieszczone w poszczególnych artykułach.

7

8

9

Gorlice, stadion OSiR 2 maja 2015 r. Godz. 18,55 nastąpił start balonu z pocztą balonową. Lądowanie 19,10 Gorlice okolice ul. Dukielskiej. Balon przewożący pocztę był jednocześnie "Lisem" w konkurencji polegającej na ściganiu go przez kolejne balony. Udział wzięło 6 balonów. Tą konkurencję wygrał Mirosław Rękas na balonie SP- BAS 'Mrówka" . Pilot oznaczył swoją pozycję nad lisem zrzucając na ziemię marker. Po zmierzeniu odległość pomiędzy lisem a markerem wyniosła 24m.

I tu wielkie podziękowania dla Panów: Ireneusza Brach Naczelnika UP Gorlice 1 oraz jak zwykle niezawodnemu pilotowi. instruktorowi balonowemu Krzysztofowi Rękas, który już kilka razy przewoził pocztę balonową, za pomoc w realizacji tego artykułu poprzez zdjęcia i opisy. Dzięki takim ludziom może istnieć ta strona internetowa, będąca pomocą dla wielu aerofilatelistów, a co i ostatnio zauważyłem młodych adeptów tego zbieractwa.

Załoga balonu:

Krzysztof Rękas – pilot;

Paweł Grzebyk – nawigator;

Naczelnik Urzędu Pocztowego w Gorlicach Ireneusz Brach;

Balon:

SP-BDH Montgolfier. Replika pierwszego balonu który uniósł ludzi. Wyprodukowany w roku 2009 w czeskiej firmie Kubicek Balloons. Własność polskiej firmy Roleski - wiodącego producenta sosów zimnych. Pojemność 2850. Maksymalna masa startowa 900 kg.

Przesyłki przygotowywali do wysyłki: kontroler - Ewa Ciastoń, asystent - Grzegorz Rodzinka.

Upoważnionym pracownikiem do przekazania przesyłek pilotowi był asystent Grzegorz Rodzinka.

Pocztą Balonową przesłano 425 przesyłek, w tym:
- kartki pocztowe ekonomiczne - 161szt
- kartki pocztowe priorytetowe - 71szt
- przesyłki listowe zwykłe ekonomiczne krajowe - 106szt
- przesyłki listowe zwykłe priorytetowe krajowe - 16szt
- przesyłki polecone ekonomiczne krajowe - 38szt
- przesyłki polecone priorytetowe krajowe - 7szt
- przesyłki listowe zwykłe ekonomiczne zagr. - 1szt
- przesyłki listowe zwykłe priorytetowe zagr. - 17szt
- kartka zwykła priorytetowa zagr. - 8szt

Pierwotnie lot miał się odbyć o godz. 6-tej rano, lecz ze względu na padający deszcz, lot przełożono na godziny wieczorne. Aura nie sprzyjała lotowi. Wiał mocny wiatr.

10

11

12

13

14

15

16

17

18


Balonowy Turniej Polski to cykl konkursów lotniczych, między innymi i Turniej Polski o Puchar Franciszka Janika, rozgrywany nad wybranymi miastami w Polsce. Jest imprezą zamkniętą , adresowaną wyłącznie do pilotów zawodowych. Ma wyłonić najlepszego aeronautę w precyzyjnym prowadzeniu balonu do celu. Aspiracją organizatora, jest połączenie konkursu lotniczego z widowiskiem i zabawą. Dlatego, obok rywalizacji sportowej, najważniejszym jest prezentacja kunsztu pilotażu wobec szerokiej publiczności. Konkurencje przeprowadzane są w taki sposób, aby balony były widoczne nad miastem, a osobną atrakcją mają być statyczne pokazy naziemne i wspólna zabawa z mieszkańcami.


Balonowy Turniej Polski o Puchar Franciszka Janika wygrał Filip Orłowski z Mościckiego Klubu Balonowego.


Poniżej zdjęcie z Balonowego Turnieju Polski - na zdjeciu "piloci" od lewej Tomasz Migurski, Leszek Mańkowski, Krzysztof Kocot, Paweł Orłowski, Filip Orłowski, Paweł Grzebyk.

 

18a

Ciekawym elementem w turnieju jest szachownica. To logo cyklu Turniejów. Używany też jest jako wyróżnik Mościckiego Klubu Balonowego. W szachownicę wpisany jest widok wierzchołka balonu na ogrzane powietrze widziany od środka. Pan Krzysztof Rękas jest autorem tego znaku.

18b

W dniach trwania uroczystości jak wspominałem wcześniej było bardzo dużo różnych imprez.

19

20

21

22

23

24

25

26

27

Kilka słów trzeba tu poświęcić prof. Janikowi, wszak zawody balonowe były poświęcone jego pamięci.


Człowiek uskrzydlony


Profesor Franciszek Janik – człowiek uskrzydlony, który całe swoje życie poświęcił lotnictwu. Pilot sportowy, wojskowy, szybowcowy, balonowy, skoczek spadochronowy, naukowiec, profesor Politechniki Warszawskiej, mechanik, konstruktor samolotów, budowniczy tunelu aerodynamicznego. Żył w latach 1900-1975. Pochodził z podgorlickiej Mszanki. Znany i ceniony w Polsce i na świecie, u nas niestety zapomniany... Zarząd Powiatu Gorlickiego oraz Starostwo Powiatowe w Gorlicach postanowili przypomnieć i uhonorować tę wybitną postać w 100. rocznicę Bitwy Gorlickiej. Ufundowano i uroczyście odsłonięto popiersie prof. Franciszka Janika, które znajduje się na dziedzińcu przed powiatową jednostką organizacyjną - Centrum Kształcenia Praktycznego i Ustawicznego w Gorlicach. Nadano jego imię nowoczesnej sali audiowizualnej w Centrum. Przybliżono dokonania profesora Janika specjalnym wykładem  ph. „Franciszek Janik – zapomniana gwiazda polskiego sportu balonowego”, wygłoszonym przez dr. Zbigniewa Moszumańskiego z Warszawy podczas konferencji naukowej w kasztelu w Szymbarku.

Odsłonięcia popiersia prof. Franciszka Janika, wykonanego przez Zdzisława Tohla, dokonali: starosta Karol Górski, dyrektor CKPiU Adam Tarsa oraz Józef Marynowski, przyjaciel prof. Janika, były dyrektor Szkoły Podstawowej w Mszance.

Zwracając sie do zebranych gości starosta Karol Górski podkreślił, że upamiętnienie postaci wielkiego naukowca i światowej sławy lotnika prof. Franciszka Janika w formie popiersia przed Centrum Kształcenia Praktycznego i Ustawicznego jest ze wszech miar uzasadnione, bo tutaj kształci się młodzież w zawodach technicznych i prof. Janik może być dla nich wzorem do naśladowania. Okolicznościową laudację wygłosił Krzysztof Mikruta, koordynator zespołu ds. promocji i informacji gorlickiego starostwa, a zarazem główny inicjator przywrócenia pamięci o tym wielkim rodaku. Mówił m.in. „Lotnicza pasja Franciszka Janika zaczęła się w dzieciństwie. Jako czternastolatek, w 1914 roku, zobaczył nad swoją wsią lecące samoloty austriackie „Albatrosy” i poszedł ich śladem z Mszanki do Bobowej, żeby przyjrzeć się im z bliska, a nawet je dotknąć. A potem przeszedł kilkanaście kilometrów do Szymbarku, żeby zobaczyć wojskowy balon obserwacyjny...” Franciszek Janik ukończył studia na Politechnice Lwowskiej. Należał do nielicznych lotników wszechstronnych. Był pierwszym cywilnym pilotem balonowym wyszkolonym w Polsce i zwycięzcą zawodów o Puchar Gordon-Bennetta. W czasie II wojny światowej był współorganizatorem batalionu oficerów lotnictwa polskiego w Lyonie, gdzie wykładał budowę płatowców i aerodynamikę. Pracował, jako szef kontroli technicznej wytwórni samolotów Tureckiej Ligi Lotniczej THK w Ankarze. Po wojnie podjął pracę w Instytucie Lotnictwa i na Politechnice Warszawskiej, gdzie wykładał teorię lotnictwa, konstruował i dokonywał ekspertyz lotniczych. Opublikował dziesiątki prac naukowych, książek, podręczników i skryptów. Nie sława i rozgłos – mawiał profesor Janik – lecz użyteczny wkład pracy niosącej postęp jest tym, co może każdy obywatel ofiarować Polsce, a człowiek uskrzydlony – lotnictwu.” Pod popiersiem prof. Franciszka Janika złożone zostały wieńce i wiązanki kwiatów.

46


W 100. rocznicę Bitwy pod Gorlicami oraz dla Balonowego Turnieju Polski o Puchar Franciszka Janika i Poczty Balonowej, Poczta Polska przygotowała dwie kartki pocztowe, natomiast Polski Związek Filatelistyczny Koło w Gorlicach dwie kartki pocztowe, kopertę oraz dwa arkusiki.

28

29

 

30

30a

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42